مناطق پرواز ممنوع پهپاد
پهپادهای آماده پرواز که توسط کمپانیها ارائه میشوند و وجود خلبان خودکار در آنها، عملیات هدایت را برای کاربران سادهتر کرده است. همین امر باعث شده که بسیاری از علاقهمندان به خرید این محصولات و تجربه پرواز تمایل پیدا کنند. اما ناآگاهی از یکسری اطلاعات و قوانین میتواند منجر به مشکلات و دردسرهایی شود.
مسترپی با هدف آموزش و ارائه خدمات پهپادی، اقدام به برگزاری دورههای آنلاین مهارت خلبانی و انتشار مقالات بهروز کرده است تا علاقهمندان را با قوانین پروازی آشنا کند. بخش مهمی از این آموزشها به شناخت مناطق پرواز ممنوع اختصاص دارد که در اینجا بهطور خلاصه به آن میپردازیم.
منطقه پرواز ممنوع به ناحیهای اطلاق میشود که پهپادها، هواپیماها و دیگر وسایل پرنده اجازه پرواز در آنجا را ندارند. تعیین چنین مناطقی غالباً با اهداف نظامی صورت میگیرد تا از پرواز و انجام عملیات توسط هواپیماهای نظامی متخاصم یا ناشناس جلوگیری شود. بسته به شرایط تعیین شده، واکنشهایی نظیر سرنگونی پرنده نیز ممکن است اعمال شود.
بخشهای عمدهای از فضاهای پروازی تحت کنترل و بدون کنترل به فضاهای پروازی ویژه اختصاص دارد که عملیات پروازی در آنها برای هواپیماهای غیرنظامی خطرناک است. بنابراین، پرواز در این فضاها ممکن است محدود یا بهکلی منع شود.
آنچه در مقاله مناطق پرواز ممنوع می خوانیم...
مطالب مقاله مناطق پرواز ممنوع به سه بخش کلی تقسیم می شود. بخش اول به بیان الفبای بین المللی هوانوردی و آشنایی با اصول و علامت های مناطق پرواز ممنوع در نقشه کشور ایران می پردازیم. در بخش دوم به ممنوعیت ها و محدودیت های اعمال شده توسط کمپانی dji در مناطق پرواز ممنوع و همچنین مجموعه قوانینی پرواز پهپاد در این مناطق را بررسی می کنیم. در سمت سوم نیز به dji fly safe کمپانی dji که برای یک پرواز ایمن معرفی شده است خواهیم پرداخت.
آشنایی با نقشه اطلاعات پروازی کشور در مناطق پرواز ممنوع

برای شناخت شرایط منطقه، همراه داشتن نقشه اطلاعات پروازی کشور و نحوه ی قرائت آن بسیار حائز اهمیت است.در تصویر بالا حروف الفبای هوانوردی را مشاهده می کنید که گام نخست برای شناخت علائم و عبارات هوانوردی است. NATO Phonetic Alphabet Poster در دهه ۵۰ میلادی توسط ایکائو (سازمان بین المللی هوانوردی غیر نظامی) یا به اصطلاح انگلیسی International Civil Aviation Organization تهیه شده است.
در این جدول ۲۶ حرف انگلیسی هر کدام با یک عبارت مشخص شده اند. برای مثال اگر در جدول حرف P را مشاهده نمایید در رو به روی آن عبارت papa درج شده است. دلیل استفاده هر حرف با یک عبارت، جلوگیری از اشتباه تلفظ هر حرف است. برای مثال ممکن است در مکالمات هوانوردی در تلفظ حروف به دلایل مختلف اشتباهاتی صورت گیرد به همین جهت از عبارات برای رساندن منظور برای هر حرف در این جدول استفاده می شود.
برای شناخت شرایط منطقه، همراه داشتن نقشه هوایی اطلاعات پروازی کشور(که می توان آن را در همین قسمت دانلود کنید) و نحوه ی قرائت آن بسیار حائز اهمیت است. این نقشه را نیز می توانید به صورت آنلاین از طریق وبسایت Map.XED.ir مشاهده کرده و به آن دسترسی داشته باشید. بعد از پیدا کردن محل پرواز خود بر روی نقشه قطعا با علامت های زیادی در محل مواجه هستید که در زیر جدول اطلاعاتی کامل آن را آورده ایم و به چند علامت مهم و کاربردی برای پرواز پهپاد اشاره کردیم.
مناطق ممنوع پرواز(Prohibited Areas)

مناطق ممنوع(P) یا PAPA، مناطقی هستند که به دلایل امنیت ملی، پرواز هواپیماها و کوادکوپتر ها درآن مجاز نمی باشد. این مناطق دائما توسط پایگاههای پدافند هوایی پایش و محافظت می شوند. معمولا این مناطق بر روی نقشه های هوایی بصورت اشکال هندسی شکل به رنگ زرشکی و با مشخصه اختصاری OIP با یک عدد در جلو آن مشخص شده اند که محدودییت پروازی در آن منطقه را از نظر ارتفاع مشخص می کند.
مناطق پرواز ممنوع با علائم ااختصاری زیر مشخص می شوند.
OIP5
OIP7
OIP9
OIP10
OIP20
مناطق پرواز محدود(Restricted Areas)

مناطق محدود(R) یا ROMEO در نقشه های هوایی به صورت اشکال هندسی شکل با رنگ آبی و با مشخصه OIR همراه با یک عدد در جلو آن مشخص می شود. در بعضی از این مناطق، پرواز هواپیما ها ممنوع نیست ولی با نوعی محدودیت انجام می شود. در این مناطق که به مناطق پرواز محدود معروف هستند خطراتی نامحسوس و غیرقابل تصور مانند در تیر رس بودن آتش توپخانه، تیراندازی هوایی و یا شلیک موشک هایی هدایت شونده و … وجود دارد. به همین علت مجوز پرواز در این مناطق پرواز محدود به وسیله مسئولین کنترل کننده منطقه داده می شود.
گاهی ابعاد منطقه طوری است که باید از آنها اجتناب کرد و یا آن ها را دور زد. در هر صورت حتی هنگام عبور از نزدیکی این مناطق باید مراقبت های مخصوصی را انجام داد.
حدودا 45 منطقه پرواز محدود در ایران وجود دارد که از OIR1 تا OIR73 نامگذاری شده اند.
مناطق احتیاط(Caution Area)

مناطق احتیاط(C) یا CHARLIE در نقشه های هوایی به صورت اشکال هندسی شکل به رنگ سبزو با مشخصه OIC همراه با یک عدد در جلو آن مشخص است. مناطقی بر روی نقشه های هوایی مشخص شده است که شما را از فعالیت های غیر عادی هوایی و یا محل ازدحام پرواز های آموزشی دانشجویان خلبانی آگاه می سازد. این مناطق را مناطق پرواز با احتیاط هستند. هنگام عبور از این مناطق باید کاملا احتیاط کرد.
خلبانانی که در این مناطق فعالیت می کنند و خلبانان عبوری از این نواحی مسئولیتی یکسان دارند و همچنین برای عبور از این مناطق می بایست با برج کنترل منطقه پروازی هماهنگ شوند. این مناطق احتیاط با نام اختصاری OIC نام گذاری شده اند و از OIC1 تا OIC96 می باشد.
منطقه خطری(Danger Area)

مناطق خطری(D) یا DELTA در نقشه های هوایی به صورت اشکال هندسی شکل به رنگ نارنجی و با مشخصه OID همراه با یک عدد در جلو آن مشخص است که باید با رعایت ارتفاع مجاز و هماهنگی برج کنترل منطقه از آن مناطق عبور نمود. این مناطق از OID1 تا OID104 نامگذاری شده اند.
مناطق هشدار(Warning Area)
مناطق هشدار نوعی فضای پروازی است که بر فراز آب های بین المللی یا منطقه ای واقع شده و ممکن است که برای پرواز های غیرنظامی خطر ساز باشد. این مناطق دارای عملکرد های مشابه مناطق محدود بوده. به همین دلیل باید با مجوز و هماهنگی از این مناطق عبور نمود.
به منظور کمک به تشخیص نوع عملیات و قوانینی که در مناطق مختلف اعمال می شود، فضا های پرواز ویژه، مناطق ممنوع، مناطق محدود، مناطق هشدار، مناطق عملیات نظامی و مناطق احتیاط تقسیم بندی شده اند.
پرواز در مناطق عملیاتی نظامی(Military Operations Aaes)
منطقه دیگری که مستلزم احتیاط بیشتر است، منطقه عملیات نظامی است. این مناطق قسمت هایی از فضا است که در آن ها پرواز های آموزشی نظامی و مانور های دیگر انجام می شود و دارای کف و سقف مشخصی برای انجام فعالیت های غیر نظامی است. هواپیماهایی که پرواز با دید VFR را انجام می دهند. جهت عملیات در این مناطق منع نشده اند، ولی عاقلانه است که تا حد امکان از آن ها اجتناب کرد.
پرواز در منطقه فرودگاه AIR PORT یا Aerodrome 🏁 ✈️
در نقشه به صورت دایره قرمز نمایش داده شده و حریم فرودگاه هستند ، پرواز بدون هماهنگی برج مراقبت در این مناطق ممنوع است. علامت دو دایره درون هم، فرودگاه نظامی و یک دایره با چهار گوشه شبیه ساعت، فرودگاه غیر نظامی است. از دیوار فرودگاه بیش 2.5 کیلومتر فاصله و در جهت طول باند(مسیر تقرب یا فاینال باند) بیش از 8 کیلومتر فاصله بگیرید. همچنین هر چه به فرودگاه نزدیک تر شوید باید ارتفاع کمتری بگیرید.
از اماکن مختلف، مناطق نظامی و سیاسی، خطوط انتقال برق و نفت و گاز و بزرگراه ها و پمپ بنزینها فاصله بگیرید.
قوانین پرواز در مناطق پرواز ممنوع
معمولا شرکت های تولیده کننده پهپاد به صورت پیش فرض مناطق پرواز ممنوع را برای محصولات خود تعریف می کنند اما شما می توانید به کمک برخی نرم افزارها و اپلیکیشن ها آگاهی بیشتری از این مناطق پیدا کنید و در جریان تحولات منطقه نیز قرار بگیرید.
برای آگاهی و شناسایی مناطق پرواز ممنوع( که در ابتدای مقاله به آن اشاره کرد) می بایست نقشه اطلاعات پروازی به روز شده همراه خود داشته باشید و بتوانید آن را به راحتی قرائت کنید و از علائم آن شناخت داشته باشید.
هر خلبان باید قبل از پرواز در مورد شرایط منطقه پرواز و موقیعتی که در آن قرار دارد و همچنین وضعیت جوی اطلاع کامل داشته باشد. خلبان های پهپاد نیز به ماننده خلبان های هواپیما باید اطلاعات کافی قبل از پرواز بدست آورند. با بیان این مقدمه به سراغ DJI FFLY SAFE می رویم.
دیجیآی فلیسیف(dji fly safe) چیست؟
دیجیآی فلیسیف یک فناوری است که در پهپادهای دیجیآی نصب شده و به خلبانان پهپاد کمک میکند تا بهطور ایمن پرواز کنند. این فناوری شامل مواردی مانند حصار جغرافیایی است که مانع پرواز پهپادها در مناطق خاص میشود و همچنین یک ضبطکننده دادههای پروازی است که اطلاعات مربوط به مسیر پرواز پهپاد را در صورت وقوع حادثه ضبط میکند. به منظور استفاده از این وِیژگی ابتدا به صفحه dji fly safe که توسط دی جی ای معرفی شده می رویم. در قسمت مشخص شده در تصویر زیر کشور و نوع پهپادی که با آن قصد پرواز دارید را انتخاب می کنید.

پس از جستجوی و پیدا کردن منطقه مورد نظر خود می توانید نوع محدودیت و یا عدم محدودیت آن منطقه را که توسط خود کمپانی dji معرفی شده است را بررسی کنید. دی جی ای مناطقی را توسط هاشور های رنگی مشخص نموده که محدودیت هر قسمت را مشخص می کند. این مناطق محدود شده را ژئو فنسیک(geo fenceing) می گویند. با کلیک بر روی هر محدوده هاشور خورده، می توانید از میزان محدودیت های آن منطقه اطلاع پیدا کنید. توجه داشته باشید که هر رنگ دارای محدودیت های مختلفی است که باید آن را بخوانید. در ادامه با محدودیت های پروازی هر رنگ آشنا شده و به صورت تصویری نشان می دهیم.
قوانین و مقررات کمپانی DJI در مناطق پرواز ممنوع
مناطق ممنوعه ی پرواز با 4 رنگ قابل مشاهده هستند:
قسمت طوسی:
این قسمت که دقیقا در جهت take of و landing هواپیماها وجود دارد به شما اجازه ی پرواز تا ارتفاع 150 متری از سطح زمین را می دهد.در این مناطق احتیاجی به اخذ مجوزهای خاصی ندارید هرچند شما برای پرواز در مناطق شهری و در دیگر مناطق ملزم به اخذ مجوزهای لازم هستید و بهتر است که برای پرواز در هر یک از این قسمت ها، هماهنگی های لازم با مدیریت فرودگاه نیز داشته باشید.
پیشنهاد می کنم قبل از اینکه در مناطق شهری پرواز کنید، حتما منطقه ی مورد نظر برای پرواز را از قبل چک کنید که جزو مناطق No flight zone نباشد.

قسمت زرد:
مناطق بالقوه خطرناکی هستند که نرم افزار در آن مناطق به خلبانان هشدار می دهد ولی برای پرواز نیازی به باز نمودن قفل نخواهد بود و پرواز پهپاد میسر خواهد بود.

قسمت آبی:
منطقه پر ریسک برای پرواز که در صورت شرایطی می توان قفل نرم فزار پرواز ممنوع را به صورت دستی باز کرد.(منطقه ی آبی رنگ منطقه ای به شعاع 5 کیلومتر از مرکز باند در نظر گرفته شده. شما در این مناطق هم اجازه پرواز نخواهید داشت اما کمپانی DJI با درنظر گرفتن تمهیداتی به شما اجازه پرواز در صورت پر کردن فرمهای مربوطه در سایت و همچنین اخذ مجوزهای لازم در این قسمتها را می دهد.)

قسمت قرمز:
مناطق پرواز ممنوع در نرم فزار dji Go4 که نیازمند باز کردن قفل به صورت دستی می باشد. آکادمی آموزش پرواز پهپاد و نقشه برداری هوایی مسترپی نیز طی یک دوره به طور کامل آموزش نرم افزار dji Go4 را تهیه کرده است که می توانید آن را مشاهده کنید.
این قسمت دقیقا منطقه ی ممنوعه ی پرواز هست که روی باند فرودگاه قرار دارد و در صورتی که شما در این قسمت بخواهید پرواز کنید احتیاج به اخذ مجوز های خاصی از فرودگاه و شورای تامین هر شهر یا قرارگاه ثارالله (در تهران و البرز) دارید.سپس شما با آپلود این مجوز ها در وبسایت DJI.COM می توانید اجازه ی پرواز در این قسمت ها را اخذ کنید.

پاسخها
خیلی به کارم اومد. مرسی مسترپی. اگه راجب مناطق پرواز ممنوع فرودگاه ها هم بگین ممنون میشم
سلام برای این مورد میتونید از قسمت مقالات مسترپی مشاهده کنید